Cửa võng thờ

Trong không gian thờ cúng, ngoài những mẫu bàn thờ đẹp hay những mẫu hoành phi câu đối đặc sắc thì cửa võng thờ đẹp chính là điều mà nhiều gia chủ hết sức quan tâm. Cửa võng vừa có tác dụng làm tăng tính thẩm mỹ, vừa thể hiện nét truyền thống văn hoá cổ xưa trong trang trí không gian văn hóa tâm linh của người Việt. Chính vì thế, nó được sử dụng rất phổ biến trong đình chùa, nhà thờ,… và ngày nay là các phòng thờ gia đình. Tuy nhiên cũng có khá nhiều người vẫn chưa hiểu cửa võng thờ là gì,cũng như ý nghĩa, giá bán… của sản phẩm này. Bài viết dưới đây Đồ gỗ Quốc Trung sẽ giải đáp tất cả những thắc mắc trên giúp bạn.

  1. Cửa võng là gì? Cấu tạo của cửa võng 

Cửa võng là gì?

Cửa võng có tên gọi khác là “Y môn”. Theo nghĩa Hán Việt, từ “Y” có nghĩa là trang phục (ý chỉ quần áo), từ “môn” có nghĩa là cửa. Tóm lại, “Y môn” có thể hiểu đơn giản là chiếc áo của cửa. Đây là một loại “cửa giả” nhưng ngắn và không có cánh cửa đi kèm. Với cấu trúc có dạng chữ “M”, thường được trang trí hoa văn truyền thống như đầu rồng hay ngọc võng xuống ở phần trên cùng, đó cũng chính là lý do tại sao loại sản phẩm này có cái tên “cửa võng”.

Hiểu một cách đơn giản, cửa võng là một loại vật trang trí, thường được sử dụng ở nơi thờ tự, nhà thờ họ, nhà tổ, hoặc đình chùa và những nơi thờ thần linh để tăng vẻ đẹp trang nghiêm cho nơi thờ tự, đồng thời ngăn cách khu vực thờ cúng với không gian bên ngoài. 

Cửa võng là một thành phần kiến ​​trúc trong không gian thờ cúng chung của nhiều gia đình miền Bắc, thường được chạm, đục trên chất liệu đồng đặc biệt hoặc trên các chất liệu gỗ khác nhau. Đây cũng là phần kiến ​​trúc của không gian tế lễ của dòng tộc, với những chi tiết hoa văn được chạm khắc tinh xảo, bắt mắt. 

Cùng với án gian thờ, đồ thờ, các linh khí, linh vật, hoành phi câu đối, cửa võng tạo thành một chỉnh thể nội thất nơi không gian linh thiêng của một gia đình (nhà thờ của trưởng nam), dòng họ (nhà thờ họ), làng quê (đình làng),… Ở một số nơi, cửa võng như một chiếc rèm, chất liệu gỗ hình khối chữ M, được trang trí hoa văn, sơn son thếp vàng… theo 3 phong cách chính như sau: Cửa võng đục chạm tứ linh; Cửa võng mai điểu thếp bạc; Cửa võng chạm hồng điểu.

Cấu tạo của cửa võng

Cửa võng gồm phần thân và hai phần đuôi ghép lại, tùy theo loại cửa võng mà được chạm khắc thêm các chi tiết cầu kì khác nhau. Các chi tiết thường là Tứ Linh (Long, Ly, Quy, Phượng) hoặc Tứ Quý (Tùng, Cúc, Trúc, Mai).

Cửa võng là một trong những dòng sản phẩm khó thi công bởi nó có rất nhiều chi tiết, do đó người nghệ nhân phải có kinh nghiệm và tay nghề cao mới có thể chế tác được tác phẩm này.

 

  • Nguồn gốc và ý nghĩa của cửa võng trong thờ cúng

Tại một không gian thờ cúng thiêng liêng tại các đình, chùa, miếu, đền hay nhà thờ họ thì không thể thiếu bộ cửa võng. Thiết kế này không chỉ giúp “chốn đi về” của ông bà, tổ tiên, thánh thần được vững chắc, thanh tịnh mà còn có vai trò nhưng một bức tường chắn, ngăn cách bên ngoài và chỗ yên vị của bề trên.

Trong truyền thống văn hóa của mình, người Việt tin rằng: sau khi qua đời, ai cũng cần có một nơi ở đầy đủ và tươm tất ở thế giới bên kia. Cửa võng bao bọc như bức tường bao quanh ngôi nhà, khẳng định ranh giới giữa các gia đình, dòng họ với nhau. Việc trang trí một bộ cửa võng thờ đẹp ở nơi tế lễ là cách con cháu sau báo hiếu với gia tiên, đồng thời cũng là cách răn dạy thế hệ mai sau sống hướng về cội nguồn. 

Trong không gian thờ tự, cửa võng vừa như là ngăn cách vừa như là mở thông giữa hai thế giới thế tục và tâm linh, khi đứng trước cửa võng con người có ý thức dừng lại để chiêm bái và bày tỏ lòng thành kính, dâng lời nguyện cầu, ước vọng gửi tới đấng anh linh.

Bên cạnh đó, sử dụng cửa võng giúp cho không gian thờ cúng trở nên trang nghiêm và linh thiêng hơn. Bởi lẽ tính chất cửa võng là dùng để ngăn cách khu thờ cúng với không gian bên ngoài. 

Một ý nghĩa không thể thiếu mà dòng sản phẩm này mang lại cho không gian thờ cúng đó là ý nghĩa về đạo đức. Bàn thờ tổ tiên uy nghi, trang trọng, đẹp đẽ thể hiện lòng thành kính, hiếu thảo của con cháu đối với những người đã khuất. Đặc biệt, cửa võng thờ tổ tiên được chạm khắc tứ linh, là biểu tượng tâm linh vĩnh cửu, con cháu được tổ tiên phù hộ, độ trì.

 

  • Phân loại cửa võng thờ

Cửa võng có rất nhiều loại. Người ta thường phân loại cửa võng theo tên gọi cụ thể của cửa võng.Tên gọi của cửa võng được lấy theo hoa văn chạm khắc trên nó như cửa võng Mai Điểu, cửa võng Tứ Linh hóa, cửa võng Hồng Trĩ, cửa võng Ngũ Phúc, cửa võng Rồng hóa Mai, cửa võng câu đối hạ xà… Trong đó:

Hoa văn hoa Mai và chim Điểu là biểu tượng của mùa Xuân, sự khởi đầu tươi mới nhất. 

Tứ Quý bốn loài cây quý Tùng, Cúc, Trúc, Mai đại diện bốn mùa trong năm mang ý nghĩa của ý chí mạnh mẽ, vượt qua mọi gian khổ để đạt tới thành công. 

Họa tiết chim trĩ mang ý nghĩa lớn về tâm linh của người Việt, thể hiện lòng thành kính với ông bà dựa theo sự tích về chim trĩ màu trắng, gọi là bạch trĩ được vua Hùng Vương cống nạp qua Trung Quốc. Ở nơi xa, chim trĩ luôn tìm cây có ngọn hướng về phương nam mới chịu đậu, thể hiện lòng nhớ thương quê nhà tổ quốc Việt Nam. Từ đó, loài chim này là đại diện của sự thủy chung, son sắc, hướng về cội nguồn. 

Cửa võng Ngũ Phúc sử dụng họa tiết “ngũ phúc“ để chạm khắc cùng với ý nghĩa gia chủ sẽ có một cuộc sống hạnh phúc, ấm no và luôn vượt qua mọi giai đoạn khó khăn vấp ngã của cuộc đời. 

Có một số mẫu cửa võng đẹp thường dùng là: cửa võng Thiều Châu, cửa võng Hồng Trĩ, cửa võng Tứ Linh, cửa võng Rồng hóa Mai, cửa võng Ngũ Phúc, cửa võng Rồng Chầu mặt Nguyệt.

 

  • Chất liệu làm cửa võng

Chất liệu làm cửa võng rất đa dạng, phải kể đến như: gỗ, đồng, xi măng, vải…

  • Chất liệu gỗ như gỗ gụ, gỗ mít, gỗ hương, gỗ dổi….Cửa võng bằng gỗ là chất liệu phổ biến làm cửa võng, cửa võng làm bằng gỗ có tính tương đồng với các chất liệu trong không gian thờ cúng mang tính thẩm mỹ cao. Tuy nhiên cửa võng làm bằng gỗ thường được chạm khắc họa tiết với những nét gân mảnh nếu không tìm được người thợ lành nghề rất dễ bị nứt. 

Cửa võng gỗ có nhiều kích thước, chất liệu gỗ đa phần được làm bằng gỗ mít, gỗ hương, gỗ gụ,… Trong quá trình chạm khắc không phải lúc nào cũng được chạm trổ từ một cây gỗ. Những người thợ thủ công có thể làm khung, sau đó gắn các hoa văn trang trí đã làm sẵn lên khung. Giá thành của loại cửa võng này rẻ hơn loại chạm khắc trực tiếp. Hiện tại, các sản phẩm cửa võng chạm khắc trực tiếp có độ phổ biến cao hơn, được ưa chuộng nhiều hơn. 

  • Chất liệu đồng: Cửa võng bằng đồng nổi bật với màu sắc sáng bóng, độ bền cao không bị co ngót, dễ nứt nẻ hay co ngọt và dễ dàng thi công lắp đặt. 
  • Chất liệu xi măng: Cửa võng xi măng cũng được một số gia đình lựa chọn nhờ giá thành phải chăng tuy nhiên nhược điểm của chất liệu này là rất nặng, khó lắp đặt và tính thẩm mỹ thấp. 
  • Chất liệu vải: cửa võng vải có tính ứng dụng thấp hơn hẳn, ưu điểm là chi phí thấp song tính thẩm mỹ không cao, dễ phai màu. 

Ngày nay, cửa võng được làm bằng 2 chất liệu chính là đồng và gỗ. Cơ bản có thể thấy chúng có hình thức hoàn toàn giống nhau, chỉ khác ở những họa tiết hoa văn.

 

  • Kích thước cửa võng

Kích thước cửa võng tối thiểu là 1m76, có thể dài tới 3m5 hay thậm chí là dài lên đến 4m, tùy thuộc vào không gian thờ cúng.

Cửa võng thường không có sẵn bởi vì cửa võng thi công phụ thuộc vào không gian phòng thờ. Khi có nhu cầu đặt làm cửa võng, bạn hãy đo đạc cụ thể không gian phòng thờ để đặt được sản phẩm cửa võng vừa vặn nhất. 

 

  • Cách treo, lắp đặt cửa võng chuẩn nhất

Cửa võng thường được thiết kế phù hợp với diện tích phòng thờ, vừa vặn với chiều cao, chiều rộng của cửa vào và được treo cao ngay cửa nơi thờ. 

Để lắp đặt được cửa võng, cần một diện tích không gian rộng rãi. Theo quy tắc, vị trí lắp đặt chuẩn của võng chính là phía trước của bàn thờ và chính giữa phía trên hai cột nhà hoặc hai bức vách tạo hình như một chiếc cửa võng xuống. 

Bên cạnh đó, cửa võng được lắp đặt sao cho đủ cao để người bình thường không với tới được nhưng cũng không quá cao. Cửa võng thường treo cách trần nhà khoảng 50-70cm tùy thuộc vào kích thước. 

Bên trong cửa võng là bàn thờ gia tiên cùng các vật phẩm thờ, lễ thờ. Ngoài ra, gia chủ có thể treo thêm bộ hoành phi hay cuốn thư câu đối để giúp phòng thờ thêm đầy đủ, trang nghiêm.

Có thể thấy, việc sử dụng cửa võng kết hợp cùng bàn thờ sơn son thếp vàng là một trong những nét đẹp văn hóa cổ truyền của người Việt. Vậy nên, mỗi gia đình cần có ý thức lưu giữ và phát huy truyền thống tốt đẹp này để con cháu đời sau có thể nhìn vào học tập và noi theo.

 

  • Báo giá cửa võng thờ

Để chọn mua một bộ cửa võng thờ bên cạnh chất liệu, hình thức… thì giá cả cũng là yếu tố hết sức quan trọng. Mặc dù chức năng như nhau nhưng không phải tất cả chúng đều đồng mức giá. Giá của một bộ cửa võng cũng phụ thuộc vào các mẫu mã do mỗi người lựa chọn. 

Trong đó, giá cửa võng sẽ được quyết định bởi các yếu tố khác nhau. Thứ nhất là kích thước sản phẩm. Tùy thuộc vào kích thước bàn thờ gia tiên sẽ có bộ cửa võng phù hợp cho từng không gian. Thông thường, kích thước càng lớn thì giá thành sẽ càng cao. Tuy nhiên, gia chủ cần chọn “đúng” để đảm bảo tính thẩm mỹ và phong thủy cho nơi thờ tự. Thứ hai là chất liệu chế tác. Đối với võng thờ gỗ, mỗi bộ thông thường có giá từ 5 triệu với các chất liệu gỗ thông thường, nếu như dùng các loại gỗ gụ hay hương thì giá có thể thêm chút ít. Thứ ba là tay nghề nghệ nhân. Để làm nên được những bức cửa võng đẹp và sang trọng đòi hỏi người nghệ nhân phải có trình độ chuyên môn cao, dày dặn kinh nghiệm. 

Các sản phẩm làm từ gỗ tùy vào chất liệu gỗ mà người ta đưa ra mức giá khác nhau. Gỗ càng quý hiếm thì giá thành càng cao so với gỗ làm đổ phổ biến.

Cụ thể, với cửa võng từ gỗ mít có giá từ 8.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng một sản phẩm. Nếu đặt cả sập thờ và cửa võng giá trung bình nằm trong khoảng 60.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng một bộ. Trong trường hợp sử dụng gỗ hương, gụ thì giá có giá cao hơn rất nhiều, có thể lên cả trăm triệu.

Trên đây là một số mức giá tham khảo cho các bạn về cửa võng thờ, để có thể tìm hiểu sâu hơn cũng như biết mức giá cụ thể sản phẩm cần đặt hãy tìm đến những làng nghề làm thủ công truyền thống lâu năm trong lĩnh vực điêu khắc, làm đồ thờ để biết nhiều hơn nhé. 

 

  • Mẫu cửa võng phòng thờ đẹp

Như mọi người đều biết các mẫu cửa võng thờ đẹp nhất là một trong những yếu tố quan trọng nhất tạo nên nét đẹp cho không gian thờ cúng. Khi chế tác cửa võng thường là sẽ xoay quanh các kiểu tứ linh: Long Ly Quy Phượng , và tứ quý: Tùng Trúc Cúc Mai. Trong không gian thờ cúng của tư gia sẽ đều được chọn là các mẫu tứ linh hoá, không như đình chùa và các điện sẽ làm các mẫu cửa võng Tứ Linh Thật, cửa võng Lưỡng Long Chầu Nguyệt hay là các mẫu Cửu Long Tranh Châu…

Các mẫu cửa võng đều có hình thức như chữ M được treo trên các mét cột, các giá thành cũng sẽ được tính phần lớn là theo chiều dài này. 

Dưới đây là một số mẫu cửa võng thờ đẹp quý khách có thể tham khảo:

 

  • Mua cửa võng đẹp bền giá tốt ở đâu?

Cơ sở sản xuất Đồ gỗ Quốc Trung với nhiều năm kinh nghiệm làm đồ gỗ, nội thất phòng thờ,… đã tạo ra hàng trăm bức cửa võng đẹp trang trí cho nhiều phòng thờ tư gia, nhà thờ dòng họ, từ đường.

Lấy uy tín làm phương châm hàng đầu, mỗi sản phẩm cơ sở làm ra đều đảm bảo từ chất lượng gỗ cho tới các đường nét, nước sơn. Vì vậy khi làm cửa võng tại cơ sở Đồ gỗ Quốc Trung khách hàng hoàn toàn yên tâm, tin tưởng.

THÔNG TIN CHI TIẾT VỀ XƯỞNG SẢN XUẤT ĐỒ GỖ QUỐC TRUNG:

Hiện tại chúng tôi đang hoạt động trên website: https://dogoquoctrung.com/

Một số kênh thương mại điện tử khác khách hàng có thể tự tìm hiểu thêm về mẫu mã cũng như về thông số cơ bản, loại gỗ, trước khi gọi điện để được tư vấn. Hotline: 098.456.36.37

➡️ FaceBook: https://www.facebook.com/dogoquoctrung

➡️KÊNH YOUTUBE: https://bitly.com.vn/OSi3h

Địa chỉ: Làng Nghề Mộc Lỗ Khê, Xã Liên Hà, Huyện Đông Anh, Tp Hà Nội